جایگاه كارناوال‌ فانتي‌(1) درفرهنگ مردم نيجريه‌ (2)

نوشته‌ : آديمولا- آكين-‌ لابي‌ (3)

ترجمه وتنظيم‌:سيدكاظم‌ مهرنيا(پژوهشگر و مدرس مسائل آفريقا و روابط بين الملل)

پس‌ از الغاء برده‌ داري‌ درجهان‌ ،يك‌ گروه‌ از بردگان‌ آفريقائي‌ كه‌ براي‌ مستعمرات‌ اروپائي‌ در مزارع‌برزيل‌ كارمي‌ كردند،پس‌ از كسب‌ آزادي‌،به‌ زادگاه شان‌ در جزاير‌ لاگوس‌ ،كشور نيجريه‌ برگشتند.

مالكين‌ برزيلي‌ نه‌ تنها به‌ خاطر آينده‌اي‌ بهتر بود كه‌ با آزادي‌ بردگان‌ نيجريه‌اي‌ موافقت‌ كردند،بلكه‌ به‌جهت‌ مهارتي‌ بودكه‌ اين‌ بردگان‌ پس‌ از ساليان‌ سال‌ تلاش‌ و تمرين‌ در رقص‌هاي‌ برزيلي‌"سامبا'(4)،پيداكرده‌بودند و مي‌توانستند با شكوه‌ زيادي‌ آنرا،براي‌ ساير هموطنان‌ نيجريه‌ايي‌ خود در جشن‌ هاي‌ خياباني‌ به‌نمايش‌ بگذارند و براي‌ اشاعه‌ و ترويج‌ اين‌ رقص‌ ها،مؤثر باشند. امروزه‌ نسل‌ بردگان‌ آزاد شده‌،كه‌ هزاران‌ نفر ازنيجريه‌اي ها را شامل‌ مي‌ شوند،با شور  وهيجان‌ زياد در اجراي‌ كارناوال‌ هاي‌ متعدد ،با تمامي‌ توان‌ سعي‌ درحفظ رقص‌ سامبا داشته‌ كه‌ در نيجريه‌ ‌ اين حركت نمادين، به "كارناوال فانتي"(5) مشهور است‌.

كارناوال‌ فانتي‌ جشني‌ نيست‌ كه‌ فقط سالي‌ يكبار اتفاق‌ بيافتد بلكه‌ به‌ هر مناسبت‌ ،نظير جشن‌ كريسمس‌،عيدپاك‌ مسيحي‌ ،سال‌ نوميلادي‌ و حتي‌ روز استقلال‌ نيجريه‌ ،اين‌ كاروان‌ شادي‌ در خيابان‌ ها رژه‌ رفته‌ و به‌اجراء برنامه‌ مي‌ پردازند. نسل‌ بردگان‌ آزادشده‌،كه‌ خود را برزيلي‌ مي‌ دانند،بصورت‌ جنون‌ آميزي‌ همه‌ وقت‌ ودرآمد اضافي‌ خود را براي‌ اين‌ كارناوال‌ مصرف‌ مي‌ كنند.

رئيس‌ مؤسسه‌ برزيلي‌ كارناوال‌ فانتي‌ ،آيدوله- ‌نيووايلي‌(Aydole Newville) گفت‌ : كارناوال‌ فانتي‌مثل‌ فوتبال‌ در رگ‌ و خون‌ هر برزيلي‌ جريان‌ دارد. در برزيل‌ شمار زيادي‌ از اين‌ مؤسسات‌ وجود دارد كه‌ مجري‌كارناوال‌ فانتي‌ هستند و در هر مؤسسه‌ عناوين‌ مختلفي‌ وجود دارد كه‌ هر ساله‌ با برگزاري‌ انتخابات‌ داخلي‌،پست‌ هاي‌ كارناوالي‌ به‌ افراد واگذار مي‌ شود و بالاترين‌ عناوين‌،"پست‌ سرگروهي كارناوال‌"مي‌ باشد.

"سرگروه" كسي‌ است‌ كه‌ در همه‌ كارناوال‌ ها و كاروان‌ هاي‌ شادي‌ كه‌ در طي‌ مسير رژه‌ مي‌ روند،همه‌توجه‌ افراد گروه‌ ،به‌ اين‌ شخص‌ مي‌ باشد و فرامين‌ و دستوراتي‌ كه‌ از طرف‌ سرگروه‌ صادر مي‌شود براي‌ همه‌اعضاء كارناوال‌ لازم‌الاجراء خواهد بود و براي‌ اجراي‌ بهتر برنامه‌ ،افرد گروه‌ بايد با تمام‌ وجود از سرگروه‌ خوداطاعت‌ نمايند. سرگروه‌ معمولا لباس‌ هاي‌ مجلل‌ و باشكوهي‌ به‌ تن‌ مي‌ كند تا از توجه‌ و جذابيت‌ بيشتري‌برخوردار شود.

مؤسسات‌ كارناوالي‌ براي‌ تهيه‌ لباس‌ هاي‌ باشكوه‌ براي‌ رئيس‌ گروه‌ كارناوالي خود،همواره‌ با هم‌ رقابت‌مي‌ كنند. بعنوان‌ مثال‌ : رئيس‌ گروه‌ ممكن‌ است‌ با پوشيدن‌ اين‌ لباس‌ ها، شبيه‌ حاكمان‌ و امراي‌ سنتي‌ ثروتمندمناطق‌ نفت‌ خيز شود و يا ممكن‌ است‌ با يك‌ لباس‌ مدل‌ برزيلي‌ عامه‌ پسند ظاهر شود.

كارناوال‌ها،با اجراء برنامه‌،توسط افراد گروه‌ كه‌ لباس‌ هاي‌ زيبا و با شكوهي‌ كه‌ بر تن‌ دارند، توجه‌همگان‌ را جلب‌ مي‌ كنند. و اين‌ كاروان‌ شادي‌ با اجراي‌ برنامه‌ هاي‌ مختلف‌ ،مثل‌ نواختن‌ موزيك‌ ،آوازخواني‌،رقص‌ ،شيپورو ايجاد برنامه‌ هاي‌ شاد و متنوع‌ ،در خيابانها رژه‌ رفته‌ و عموما، مردم‌ به‌ گرمي‌ از آنان‌استقبال‌ مي‌ كنند. حتي‌ سالمندان‌ در جلوي‌ خانه‌ هايشان‌ دورهم‌ جمع‌ شده‌ و با ساير دوستان‌ نظاره گر،اين‌كارناوال‌ ها هستند و به‌ آنان‌ شادباش‌ و تبريك‌ مي‌ گويند. سالمندان‌ عموما باتشويق‌ جوانان‌ عضو گروه‌ ، آنان‌ رابه‌ آينده‌ كاري‌ شان‌ اميدوار مي‌ سازند.(6)

ملاحظات‌ :

1- رقص‌ و آواز در خون‌ و رگ‌ هر آفريقائي‌ جريان‌ دارد و گروه هاي غير اسلامي‌ هم‌ از اين‌ شيوه‌ براي‌ نفوذ بيشتر در مردم‌آفريقا استفاده‌ كرده‌ و آنراتشويق‌ مي‌ نمايد.

2- اين‌ كارناوال‌ ها اكثرا توسط اتحاديه‌ مسيحيت‌ نيجريه‌ موسوم‌ به‌ كن‌(CAN) اداره‌ و سازماندهي‌ مي‌شود وفقط در اعياد مسيحي‌ و بعضا مناسبتهاي‌ ملي‌ ،اين‌ گروه‌ اجراء برنامه‌ دارند.

3- اين‌ كارناوال‌ ها در مناطق‌ جنوب‌ نيجريه‌ ، مخصوصا منطقه‌ لاگوس‌ بطور چشمگيري‌ فعاليت‌ دارند و درمناطق‌ شمالي‌،كه‌ اكثريت‌ قريب‌ به‌ اتفاق‌ جمعيت‌ را مسلمانان‌ تشكيل‌ مي‌ دهند،هيچ‌ جايگاهي‌ ندارند.

4- استعمار فرهنگي‌ بطور برجسته‌ايي‌ در آفريقا به‌ فعاليت‌ خود ادامه‌ مي‌ دهد و اين‌ تهاجم‌ فرهنگي‌ نوع‌غربي‌ است‌ كه‌ جوانان‌ آفريقائي‌ را از ارزش‌ هاي‌ سنتي‌ خود دور مي‌ سازد و ارزش‌ هاي‌ غربي‌ را جايگزين‌ آن‌مي‌ كند.

يادداشت ها و منابع

1- كارناوال‌ فانتي‌(Fanty Carnival) مخلوطي‌ است‌ از آرايش‌ نيجريه‌ اي‌ و افسانه‌هاي‌ برزيلي‌ كه‌ در جشن‌هاي‌ خياباني‌ به‌ نمايش‌ گذاشته‌ مي‌شود.

2- عنوان‌ مقاله‌ (Nigerian Samba) مي‌ باشد،از آنجائي‌ كه‌ "رقص‌ سامبا"در نيجريه‌ به‌ كارناوال‌ فانتي‌ مشهور است‌ ،لذا مترجم‌ عنوان‌ مقاله‌ را"كارناوال‌ فانتي‌ در نيجريه"اختيار كرده‌ است‌ .

3- آديمولا-آكين- لابي‌ (Ademola Akin Labi) يكي‌ از متخصصين‌ معروف‌ در امور جشنواره‌ هاي‌ آفريقائي‌ است‌ ،كه‌ وي‌ در اين‌ مقاله‌ سعي‌ كرده‌در رابطه‌ با تاريخچه‌ و نحوه‌ ورود كارناوال‌ فانتي‌ در نيجريه‌ ، اطلاعاتي‌ را به‌ خوانندگان‌ ارائه‌ دهد.

4- سامبا،به‌ رقص‌ برزيلي‌ كه‌ در طي‌ آن‌ زانوها خم‌ مي‌ شود،اطلاق‌ مي‌ گردد،همچنين‌ سامبا در زبان‌ سواحيلي‌ به‌ معني"شير" است‌ و به‌ رقص‌شيردر آفريقا هم‌ سامبا مي‌ گويند.

5 - Fanty Carnival

6- منابع‌ ومآخذ:

الف)مجله‌ بي‌ .بي‌ .سي‌ - B.B.C FOCUS ON AFRICA - آوريل‌ و ژوئن‌ -1998ميلادي- صص‌ 63-65

ب)مشاهدات عینی و تحقیقات میدانی نگارنده از کشور نیجریه              

  ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++                                                                                                                                                                                                    استفاده از اين مطلب با ذكر منبع مجاز است.مهرنيا

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

آفریقا/نیجریه/کارناوال/فانتی/فرهنگ بومی/سیدکاظم مهرنیا_______________________________________________