جشن ادبار دراتيوپي

ترجمه وتدوین : سيد كاظم مهرنيا

  مردم اتيوپي هرساله دراول ماه اتيوپيايي "جينوت" (Ginot)، كه مصادف با نهم ماه ميلادي(ماه مه)
مي باشد ، اقدام به برگزاري جشني به نام" ادبار"(adbar) مي نمايند.اين جشن يكي از اعياد مذهبي واجتماعي است كه توسط" اوروموها" (Oromos) وساير مردم برگزاري مي شود.

 بسياري از اين اعياد نه تنها خيلي ديدني هستند ، بلكه آثاري از جشن هاي بزرگ كليساهاي مسيحي(هر جای این نوشتار که ذکری از مسیحیت اتیوپی به میان می آید منظور مسیحیت ارتدوکس اتیوپی می باشد که بعد از ارتدوکس روسیه و یونان از اهمیت ویژه ای درجهان برخوردار است) يا برگزاري مراسم بسيار مدرن روزهاي يادبود را درخود دارند، هرچند كه درمورد آنها بسيار كم نوشته شده است.

درهرحال اين اعياد درجاي خود بسيار جذابند ويكي از بخش هاي اساسي ميراث فرهنگي مردم اتيوپي به حساب مي آيند كه نبايد از مجموعة جشن هاي اين كشور حذف شوند.

       اين جشن اساسا ريشه ً در گذشتة تاريخي اين مردم دارد واعتقاد عميق اوروموها به ميراث گذشتگانشان به اين جشن ها اصالت داده است ، اعتقاد عميق وپايبندي خاصي كه مردم اورومو براي طبيعت ونمادهاي آن قائلند سبب جاودانگي وماندگاري اين سنت ها گشته است، گرچه بعضي از مظاهر ونمادهاي اين جشن امروزه درحال ازبين رفتن مي باشند. همچنين لازم به يادآوري است كه اين جشن دراعتقادات مذهبي مسلمانان و مسيحيان جايگاهي ندارد.

       درختان مقدس زيادي درحومة شهر وجود دارد كه محل برگزاري اين جشن ها است وشامل درخت انجير، اقاقيا وسرو مي باشد. مردم در زير ساية اين درختان تناور وقديمي جمع مي شوند وپس از قرباني كردن(ذبح حیوان با نیزه) گوسفند يا گاو، خون حيوان را روي ريشه هاي درخت ريخته و تنة درخت را با روغن آغشته مي كنند . شایان ذکر است که درآيين هاي بت پرستي حقيقي حيوانات را به جاي چاقو با فروكردن نيزه ذبح مي كردند.

       درآغاز جشن نوعي شكرانه گفته مي شود واز خداي" اورومو" (Oromo) موسوم به "واگا"(waga) خواسته مي شود به غذايشان وكساني كه درمراسم شركت كرده اند بركت بدهد.

 سپس غذاي جامدي كه تهيه شده به صورت صليب بريده مي شود ،اين رسم احتمالاً از مسيحيت به آيين اصلي اضافه شده است ، البته نمونه هاي اين چنيني بسيار اتفاق افتاده ، براي مثال مفاهيم بهشت ودوزخ و ورد« يا عيسي مسيح به من رحم كن» كه به زبان" گيز"(Geez) (كه زبان نماز عشاء رباني مردم اتيوپي است ) تقرير
 مي شود ، نمونه اي ازاين موارد مي باشند.از سوي ديگر اموري كه صرفاً به مراسم بت پرستي مربوط
مي شود دركليساهاي سنگ تراشيده برگزار مي گردند.

لازم به ذکر است که دراتیوپی دو نوع کلیسا وجود دارد که یکی بصورت ساختمانهای مجلل با معماری و مهندسی خاص مذهبی بنا شده است و نوع دیگری ازکلیسا،با تراشیدن کوهها که در اصطلاح به آن سنگ تراشیده گفته می شود حفره های خاصی ایجاد می گردد که به آن کلیسای سنگ تراشیده گویند و نوعا در مناطق کوهستانی واقع شده است و با نردبان خاصی که از طناب و یا چوب تهیه می شود،افراد برای دسترسی و تردد استفاده می کنند.درمنطقه" لالی بالا" اتیوپی این سنگ تراشیده ها به وفور یافت می شود.

دو رب النوع دراينجا وجود دارد به نام هاي "اگلي"(Ogli) و" آتت") Atet)كه به ترتيب مرد وزن هستند. رب النوع زن در اكثر اوقات « مريم» ناميده مي شود كه با مريم مقدس مرتبط است. اين رب النوع به صورت روح آب جلوه مي كند والهة باروري وحاصلخيزي است .به احترام وي جشن هاي فراواني برگزار مي شود كه شركت كنندگان آن زنان هستند.

رب النوع مرد،" اگلي"(Ogli)  نامیده می شود که در این مراسم زنان حق حضور ندارند و مردان با پوشش و آرایش خاصی در این مراسم شرکت می کنند.  

يكي از رسوم موجود در آيين هاي مذهبي گذشتگان كه نسبت به ساير رسوم بهتر شناخته شده است قرباني كردن است .قرباني كردن با ذبح حيوان براي تهية غذا تفاوت كوچكي دارد وآن اين است كه درمراسم قرباني اجازه داده مي شود خون ريخته شده به زمين نفوذ كند تا به نياكان آرامش ببخشد. هرچند كه اين رسم امروزه بسيار نادر است.

       درتمام اين اعياد تشريفات ثابتي براي پذيرايي كردن به جا آورده مي شود، اما در پايان حضار (خويشان ودوستان به طور يكسان) توسط قهوه؛ تلا(Tella) وتج(Tej) (تلا وتج نوشيدني هاي سنتي اتيوپي مي باشند) وذرت سرخ شده همراه با گوشت پخته پذيرايي مي شوند كه اينها فهرست غذاهاي جشن به حساب مي آيند. قرباني دراين مراسم (وداجو) «Wodajo» ناميده مي شود كه به معني دوستي ومشاركت مي باشد.

 به عبارت ديگر اين جشن ، مناسبتي است كه تمام اوروموها را باهم متحد مي سازد. پس از صرف غذا مراسم رقص وآواز برپا مي شود، دو آلت موسيقي كه معمولاً دراين مراسم به كار
مي رود كرار(Kerar) ومازينكو(Masinko) ناميده مي شود ، البته ني وطبل نيز دراين مراسم نواخته مي شود.

       دراين جشن گاهاً مردم پولي را به عنوان نذورات اهداء می کنند، كه بعداً توسط كشيش ها جمع آوري و ذخيره مي شود وزماني كه پول هاي ذخيره شده به مبلغ معيني برسد با آن كليساي كوچكي را احداث مي كنند.

       درقسمت جنوب اتيوپي كه تعداد بيشتري از اوروموها (Oromos) زندگي مي كنند هنوز اين جشن ها قابل مشاهده است .

بعضي از جشن ها در رابطه با آب هاي جاري هستند مثل جشن هايي كه دركنار رودخانه هاي "اومو"(Omo) و"وابي شبله" (Wabi shebele)- دو رودخانه بزرگ در اتیوپی- برگزار مي شوند، يا جشن هاي پرستش خورشيد وماه كه نمادهاي آنها به صورت ستون هاي سنگي بلند درمكان هاي مختلف پراكنده است.

       اعتقاد نسل امروز اين است كه با برپايي اين جشن ها ، ياد وخاطرة نياكان خودرا زنده نگه داشته وروح آنان را شاد مي كنند. گرچه ريشة تاريخي اين مراسم به زمان هاي طولاني گذشته بر مي گردد ولي پيش بيني مي شود كه براي ساليان سال ، اين آيين ها ، توسط نسل هاي بعدي با جديت استمرار يابد.

 منابع ومآخذ :

 1-مشاهدات عینی و تحقیقات میدانی نگارنده از کشور اتیوپی

Ethiopian Festivals- a publication by the Tourism Commission (2)

______________________________________________________________________           

               استفاده از این مطلب با ذکر مآخذ مجاز می باشد.با تشکر.مهرنیا

آفریقا/ اتیوپی/ قبائل/اورومو/گیز/واگا/جینوت/جشن ادبار/کرار/ارتدوکس/کلیسا/ سیدکاظم مهرنیا 

کشور جیبوتی در آئینه آمار

ترجمه وتدوین : سيد كاظم مهرنيا

نوع حكومت: جمهوري

نام رسمی:جمهوری جیبوتی

نام محلی:جیبوتی(Djibouti

)

رئيس حكومت:

 رئيس جمهور اسماعيل عمر گوله Ismail Omar Gulleh

رئيس دولت :

نخست وزير دیلیت محمددیلیت dileita Mohamed dileita

روز ملي :

بيست وهفتم ژوئن ، روز استقلال

تاريخ استقلال : 26/6/1997 از فرانسه (نگارنده طی سالهای ۲۰۰۰تا ۲۰۰۳ میلادی به دفعات به این کشور سفر داشته است و این نکته به وضوح در کشور جیبوتی قابل لمس بوده که این استقلال فقط جنبه ظاهری دارد. دلیل این موضوع حضورگسترده نیروهای فرانسوی در سطوح مختلف اجرائی»اداری و مراکز حساس و غیر حساس تصمیم گیری کشور فوق می باشد. نیروهای نظامی و انتظامی فرانسوی در کشور جیبوتی بیش از هر گروه خارجی دیگر جلب نظر می کند/مهرنیا)

مساحت:۲۳۲۰۰ کیلومتر مربع(صد و چهل و ششمین کشور جهان)

جمعیت:۶۵۰۰۰۰نفر

امید به زندگی:زنان:۴۹ سال /مردان:۴۵ سال

تعداد پزشک:هر ۵۳۰۰ نفر یک پزشک

نژاد/ملیت:عیسی یاس(سومالیائی)۴۷ درصد»عفاری ۳۷درصد»اروپائی(فرانسه)۸درصد و عرب ۶درصد

دین:مسلمان سنی۹۴درصد و مسیحی۶درصد

زبان:فرانسوی»عربی(زبانهای رسمی)

قوة مقننه :

       مجلس ملي با 65 عضو كه براي يك دورة 5 ساله انتخاب مي شوند و همة كرسي ها هم اكنون دراختيار حزب « بسيج مردمي براي پيشرفت » مي باشد.

.

احزاب سياسي :

حزب حاكم : حزب بسيج مردمي براي پيشرفت

(People s Progress Assembly)

ساير احزاب :

حزب تجديد دموكراتيك به رهبري محمد جاما الابه

Democratic Renewal party or(PRD)

حزب ملي دموكراتيك به رهبري ادن روبله آواله

Democratic National Party or(PND)

گروههاي سياسي مخالف :

جبهه اعادة وحدت ودموكراسي يا (FRUD)

Front for the Restoration of Unity and Democracy)

حزب حركت براي وحدت ودموكراسي يا (MUD)

Movement for unity and Democracy

عضويت در سازمانهاي سياسي

ACCT,ACP,AFDB,AFESD,AL,AMF,ECA,FAO,G77,IBRD,ICAO,ICFTU,ICRM,IDA,IDB,IFAD,IFC,IFRCS,IGAD,ILO,IMF,IMO,Intelsat,Interpol,IOC,ITU,NAM,OAU,OIC,OPCW,UN,UNCTAD,UNESCO,UNIDO,UPU,WFTU,WHO,WMO,WTOO,WTRO

اقتصاد:

بررسي كلي :

       اقتصاد كشور جيبوتي متكي بر فعاليت هاي خدماتي است كه به موقعيت استراتژيك اين كشور به عنوان منطقة  آزاد تجاري درشمال شرق آفريقا ، مربوط مي شود.دوسوم مردم اين كشور در پايتخت زندگي مي كنند وبقيه باديه نشين هستند كه به دامداري مي پردازند.

        ميزان بارندگي درجيبوتي اندك است ، محصولات كشاورزي به سبزيجات وميوجات محدود مي شود و قسمت عمدة مواد غذايي از خارج وارد مي شود.

        جيبوتي داراي صنايع ومنابع طبيعي اندكي مي باشد ونرخ بيكاري درآن 40 تا 50 درصد است متغیر است، به همين دليل نياز فراوان به كمك هاي خارجي دارد.

        جيبوتي به عنوان بندر ترانزيت ومحل سوخت گيري كشتي ها ، خدمات مهمي را درشرق آفريقا ارائه مي كند.

نرخ بيكاري : 40 تا 50%

تورم : 3%

توليدات كشاورزي ودامداري : ميوه ، سبزيجات، گوسفند، بز، شتر

صادرات : 396 ميليون دلار

واردات : 5/200 ميليون دلار

كالاهاي صادراتي : پوست، چرم وقهوه

كالاهاي وارداتي : مواد غذايي ، نوشيدني ، لوازم حمل ونقل ، مواد شيميايي وفرآورده هاي نفتي.

مقصد صادرات:اتيوپي ، سومالي ، عربستان سعودي و يمن

مبداء واردات : فرانسه ، اتيوپي ، عربستان سعودي ، ايتاليا و تايلند

جهانگردي :40800 نفر   عوايد: 6 ميليون دلار

پول رايج :

يك فرانك جيبوتي (DF) معادل 100 سلنتم ، 100 فرانك، 569/0 دلار، 910 ريال

توليد ناخالص ملي : 228ميليون دلار

سرانه توليد ناخالص ملي : 480 دلار

منابع :

Fact book    (  1

2) دائره المعارف بريتانيکا

                      آفریقا/ کشور جیبوتی/ جمعیت / سیدکاظم مهرنیا

                                           

آمار کشور بازديدکننده ها
رتبه	کشور	تعداد ورودی	درصد
1	جمهوری اسلامی ايران	347	93.27%
2	فرانسه	3	0.8%
3	امريکا	1	0.26%
4	انگلستان	1	0.26%
5	آلمان	1	0.26%
6	امارات	1	0.26%
7	ترکيه	1	0.26%
بقيه کشورها		17	4.56%
مجموع		372	100%

 

_______________________________________________

ایمیل های شخصی نگارنده:                            

kmehrnia@yahoo.com                  kmehrnia@gmail.com