علل گرایش به تمساح پرستي توسط قبیله آناری

درکشوراتيوپي

ترجمه و تدوین: سید کاظم مهرنیا

       قوميت «يم» عضوي از قبيله آناري(Anari) هستند كه درجنوب اتيوپي زندگي مي كنند وهمه افراد آن تمساح پرست هستند واين مردم در گذشته دور به مذهب مسيحيت گرايش داشتند وتوسط اين مردم كليساهاي زيادي در منطقه جنوب ساخته شد و رهبران مذهبي فراواني داشتند ولي اعتقاد براين است ؛ كه بعد از حمله غارتگران و راهزنان درسال 1515 ميلادي ؛ تمام اماكن مذهبي شان به آتش كشيده شد و همه گنجينه هاي شان به غارت رفت وهمينطور تعدادي از مسيحيان ورهبران شان قتل عام شدند وبعد از اين واقعه بود كه يم ها به پرستش تمساح ها روي آوردند.

        علل گرایش به تمساح پرستي توسط اين قوم به اين باور برمي گردد كه قوميت يم در زمان گذشته براي فرار از دست غارتگران تلاش كردند كه از رودخانه گيبي (Gibe) عبور كنند ودرمحلي كه الآن مستقر هستند (جنوب )برسند كه اين مردم بعلت خستگي مفرط جريان تند سيلاب تعداد زيادي از آنان را با خود برد وحتي جسد يكي از آنها هم پيدا نشد وبعدها بازماندگان آنها وقتي كه تكه اي از گوشت را در آب انداختند متوجه شدند كه تمساح ها بر سطح آب ظاهر شده وگوشت را  مي خورند .

بعد از اين حادثه بود كه تمساح ها براي اين مردم مقدس ومورد احترام واقع شد ؛ چراكه اين تمساح ها از گوشت مقدس ترين افراد اين قوم تغذيه كرده ولذا بايد براي آنها احترام ويژه اي قائل شد.

       بعد از اين حادثه بود كه تمساح پرستي دراين قوم رواج پيدا كرد وبعدها قبايل سولا(Sola)  و چيانگو (Ghiango) با جديت زياد به همراه آداب ورسوم خاصي ؛ سبب ترويج تمساح پرستي درميان اقوام ديگر شدند.

       درميان اين قوم تمساح ومارمولك از آنچنان قداستي برخوردار است كه اگر شخصي در مسيري كه عبور مي كند؛ اگر با جسد مرده مارمولكي مواجه شود؛ براو لازم  است كه تكه اي از لباس خودرا هرچند گرانقيمت ترين باشد؛ بريده وجسد آن مارمولك را درآن پارچه گذاشته وآنرا دفن مي كند.

اعتقاد غالب اين است كه اگر شخصي ازاين قضيه امتناع نمايد واز كفن ودفن كردن جسد مارمولك بي توجهي نمايد، آن شخص خاطي از صحنه روزگار محو خواهد شد ويا تمامي خانواده ودودمان او نابود خواهند شد .

در غیر این صورت «فرد خاطي بايد به پيش رئيس قبيله رفته وبه گناهش اعتراف نمايد وسپس اين فرد ملزم به تهيه گاوي مي شود واين را بايد بعنوان ديه براي تمساح ها قرباني نمايد.

       اين گاو حتماً بايد توسط شخصي بنام ميگ (Maig) – فردي است كه از طرف رئيس قبيله سولا به اين كار گماشته مي شود واين فرد حتماً بايد از قبيله چيانگو(Chiango) باشد – با مراسم خاصي ذبح شود وميگ ها به نام هاي ديگري هم خوانده مي شوند كه عبارتنداز: تيشامانو(Tishamano) ، كوكومانو (Kukumano)، كدامانو(Qadamano)، تيراچمانو(Tirachmano) ، كاماش مانو(Qamashmano).

       ميگ ها فقط بايد درخانه خود غذا خورده وازتماس با مردم عادي حذر نمايند وغذاي اصلي آنها كوكچا(Kocha) است وبايد از قاشقي كه از تنه درخت موز آفريقايي بنام شافو(Shafo)تهيه شده است ، استفاده نمايند، چراكه براي ميگ ها تماس غذا با دستشان ممنوع است.        

       همچنين فقط ميگ ها هستند كه به محل پرستش مي روند واگر فردي از افراد قبيله مرتكب گناهي شد ، آن شخص بايد يك گاو يا مقداري عسل بياورد وپس از اعتراف به گناه خود عسل وگاو را به ميگ داده وميگ گاو را به قربانگاه برده وپس از ذبح آن، آنرا به تمساح هديه مي كند واگر شخص گناهكار خردسال باشد ، دراين حالت آن فرد خاطي به دستور بزرگان مجبور مي شود كه خانه اش را ترك كرده وضمن تهيه گوساله واهداء آن به ميگ ، به خانه برمي گردد.

اگر نوجوان خاطی به هر دليلي قادر به تهيه گوساله نباشد ، اين فرد تا 6 ماه حق نداردكه به    خانه اش برگردد وپيش بيني اين زمان طولاني فقط بخاطر اين است كه اين فرد متنبه شده واز ارتكاب به گناه بعدي مشابه« خودداري كند.

       همچنين اگر فردي بصورت عمدي گناهي مرتكب شود، دراين حالت بايد در مقابل ميگ زانو به زمين زده و به گناه اش اعتراف كند وباهديه كردن گاوي به تمساح ، از تمساح مي خواهد كه قرباني را ازاو بپذيرد وازگناه اش چشم پوشي كند، كشتار گاو داراي مراسمي خاصي است كه به جاي سر بريدن گاو ، زنده زنده گاو را از سم پا« پوست مي كنند واگر گاو دراين حالت هر علامتي از صدا نشان دهد، اين نشانگر پذيرش قرباني اين فرد از طرف تمساح بحساب مي آيد وبقيه افراد قبيله هم اظهار شادي كرده و آن وقت ميگ به آن شخص خاطي اجازه مي دهد كه از جايي كه زانو زده بلند شود واين شخص از هرگناهي پاك ومبراء محسوب مي شود.

 ولي اگر گاو ساكت بماند، اين نشان دهنده  اين است كه آن شخص گناه بيشتري انجام داده ولذا ميگ آن شخص را درهمان حالت زانو زده نگاه مي دارد وبه او امر مي كند كه به گناهان ديگرش هم اعتراف كند تا به محض شنيدن صدايي از گاو، آن شخص از گناهش پاك محسوب مي شود وحال اگر آن شخص از اعتراف به گناه بيشتر خودداري كند، ميگ دستور مي دهد كه آن شخص را به نزديكترين ساحر برده وآن ساحر اگر تائيد كرد كه اين شخص گناهكار بوده وبه همه گناهانش اعتراف نكرده ، دراين حالت بايد اين شخص گاو ديگري را به تمساح هديه كند ونيمي از گوشت گاو دوم به تمساح ونيمي ديگر بين همه حضار توزيع مي شود.

مردم بعد از اين مراسم به جشن وسرور پرداخته وبخشي از آن گوشت را طبخ كرده وبعد از اين مراسم همگي محل قربانگاه را ترك كرده وباقيمانده گوشت ها را به روستاي محل سكونتشان مي برند ودر فضایي باز« گرد هم
مي آيند وگوشت ها را در آب مي جوشانند وسپس بين همه آنهايي كه موفق به شركت دراين مراسم نشده اند از گوشت قرباني هديه مي دهند.

لازم به يادآوري است كه خانمهايي كه درعادت ماهانه باشند حق شركت دراين مراسم را ندارد ولي بقيه مردم مگر خردسالان،كهنسالان وافراد مريض ، همه بايد بلااستثناء  دراين مراسم شركت كنند وهيچ كس درخلال اجراي مراسم حق ندارد كه محل را ترك گويد واگر چنين كند، بدستور ميگ اين شخص جريمه سنگيني خواهد شد.

درخاتمه مراسم شخص گناهكار خاكستر بجا مانده از محل طبخ را درداخل برگ موز مي گذارد وآنرا به هوا پخش مي كند واو با اين كار ، ندامت وپشيماني خودرا از ارتكاب به گناه ابراز مي دارد.

منبع :

Ethiopian Festivals a publication by the Tourism Commission

 ۲-مشاهدات عینی و تحقیقات میدانی نگارنده از کشور اتیوبی

_________________________________________________________________________

    آفریقا/ کشور اتیوپی/تمساح پرستی/ قبائل آناری/آنیمیست/ سیدکاظم مهرنیا